Afganistan’da Siyasi Partiler Tarihçesi


Son otuz yıldan beri yaşadığı sorunlar nedeni ile dünya gündeminden hiç düşmeyen Afganistan, özellikle 11 Eylül 2001‟de New York ve Washington‟a yönelik saldırılar ile bir kez daha dünya gündemine gelmeye başlamıştır. Bu bağlamda, Afganistan‟da faaliyet gösteren siyasi kurumlara ilişkin farklı yorumlar ve analizler ile karşılaşmaktayız. Bu analizlerin farklılığının temel nedeni, Türkiye‟de Afganistan‟la ilgili çalışmaların oldukça sınırlı kalmasıdır. Özellikle de bu ülkedeki siyasi kurumlara ilişkin belli bir çalışmanın bulunmaması, bir eksiklik olarak karşımıza çıkmaktadır. Türkiye‟de Afganistan ile ilgili çalışmaların çoğu da Batı kaynaklarına dayanmaktadır. Batı kaynakları ise okuyucuları stratejileri gereği çoğu zaman kendi çıkarları doğrultusunda yönlendirmektedir. Dolayısı ile bu çalışmaların çoğu konuya ilgi duyanları olaylara batı perspektifinden bakmaya zorlamaktadır.

Bu kapsamda, yüksek lisans tezi olarak ele aldığımız ‟Afganistan’da Siyasi Partiler Tarihçesi‟ konulu çalışmada, Afganistan kaynaklarından daha fazla yararlanmaya çalıştık. Bu arada Batı ve Rus kaynaklarını da gözardı etmedik. Ayrıca, Afganistan siyasi tarihinde önemli rolleri olan kişilerin hatıralarına da bal vurarak birinci el kaynaklardan yararlanmaya çalıştık.

Bu doğrultuda, giriş dışında beş ana bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünü Afganistan hakkındaki genel bilgilere ayırdık. Bu bölümde, ülkenin coğrafi ve sosyal yapısını, etnik kimliğini ve kısaca tarihini anlattık. İkinci bölümde, Afganistan’da siyasal fikirlerin oluşum süreci hakkında bilgi vermeyeçalıştık. Üçüncü bölümü, Afganistan’da ilk demokrasi tecrübesi ve siyas ioluşumlar konusuna ayırdık. Dördüncü bölümde de, Afganistan’da cumhuriyetin ilanından Sovyet işgaline kadar olan siyasi partiler hakkında bilgi vermeyeIV çalıştık. Beşinci bölümde ise Sovyet işgalinden bugüne kadar gelen süreçte siyasi partileri ele aldık.

Afganistan’ın mevcut durumu hakkında fikir yürütebilmek için, bu ülkedeki siyasal fikirlerin kaynağı ve siyasi partilerin geçmişi hakkında bilgi sahibi olmak gerekir. Bu açıdan, ele alınan çalışmanın önemi de büyüktür. Öte yandan çalışmada daha çok birinci el kaynakların kullanılmış olması da, ortaya çıkan sonucun değeri açısından ayrı bir önem arz etmektedir.

Bu arada yeri gelmişken beni bu çalışmayı yapmaya teşvik eden danışman hocam Sayın Prof. Dr. Bayram KODAMAN’a, yardımlarını esirgemeyen değerli hocalarım Prof.Dr.Ramazan BUYRUKÇU, Prof.Dr.Kemal SÖZEN, Aziz BAYRAK’a, tez yazma ve kaynak toplamada yardımcı olan aziz dostum Fazıl Ahmad BURGET’E ve emeği geçen tüm dostlara teşekkürlerimi sunmayı bir borç bilirim.

Bu çalışmanın daha sonraki çalışmalara bir adım olması umuduyla…

Mohammad Alim Sayi – Aralık 2009

Yazının Devamını Oku >>>


Reklamlar

Bir Yanıt

  1. Değerli Kardeşim güzel bir çalışma olmuş. Yapılan uğraş ve gayretin sayesinde güzel bir eser çıkarmış olmanın gururunu elbette yaşayacaksın.
    Bazı konularda eksik bilgilerin olduğu için şu bilgileri vermekte yarar gördüm.
    Öncelikle, Şimali Vilayet İslami Birliği değil ”İttihadiye-yi İslami Vilayet-i Şimal Afganistan” partisi. Bu parti hakkında daha detaylı bilgi toplamanı isterdim. Bu parti 1971 yılında ”Erkin Türkistan” isminde kurulmuştur. İttihadiye-yi İslami Vilayet-i Şimal Afganistan Partisi kurucuları da sadece Abdulkerim Mahdum ve Dr. Ergun bey ve bazı kişiler değil, küzey Afganistan’da yaşayan bir çok bilim adamları ve ileri gelenleri tarafından kurulmuştur.
    Mahdum beyin Afganistan’da pek tanınmadığından bahsetmişsin. Mahdum’un sadece kendisi değil Dedesi Halife Kızılayak hazretlerinden buyana tanınmaktadır. Dikkatinizi çekerim, bu şahsiyetler Afganistan toprakları için nice şehitler vermiş, özellikle kuzey vilayetleri için can vermiş şahsiyetlerden dir.
    Cümbüş partisinin üyesi ve taraftarı olduğu için duymak istediğiniz telden çalacaksındır. Ama malesef senin bahsettiğin partiler kurulu durumda iken göklere çıkardığın kahramanın ne yapıyordu. Söz konusu partilere karşı Rus tankalır ve uçakları ile savaş açmıştı. Ruslara karşı savaşan ve şehit olan ve aynı zamanda kutsal görevi yerine getirirken şehit olan aziz vatan evlatlarının kanını sızlatmayın. O şahsiyetlerin akıtmış olduğu kanı haram etmeyin.
    Bu şehitlerin arkasında duran partiyi gözardı edip, kendinizi tatmin ederken, uydurmuş olduğunuz yalanlarla bu dünyada kahraman olabilirsiniz ama, ebedi yaşayacağımız hatatta siz ve sizler gibi düşünen insanlarla hesaplaşma günü gelecektir.
    Hazırlamış olduğun tezin objektif olmadığına inanıyorum. Yanlız emek emektir.
    Bu senin görüşündür, istediğin insanı kahraman edebilirsin, ama şunu unutma, kuzeyde bir varlığın hissediliyorsa, o önemsiz gördüğünüz, çapulcu olarak bildiğiniz mücahitler sayesinde dir.
    Başarılar.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: