Afganistan Şiîler kanunu


Afganistan’da Şiilerle ilgili hazırlanan aile kanunuyla ilgili itirazlar arttı.

Afganistan’da Şiilerle ilgili hazırlanan aile kanunun bazı maddelerine ilişkin itirazlar yaklaşık bir aydır uluslar arası basında geniş şekilde yer buluyor. Ülkenin yüzde 20’sini oluşturan Şiiler için, mezhep ulemasının da katkılarıyla hazırlanan ve Şubat ayında Parlamentodan geçtikten sonra Cumhurbaşkanı Kerzay tarafından onaylanan “Kanun-u Ahval-i Şahsiye-yi Şiayan”da kadınların kişisel ve toplumsal haklarını kısıtlayan maddelerin bulunduğu öne sürülüyor. Yasa karşıtları bugün de başkentte yasada değişiklikler yapılması için gösteri düzenlediler. Aynı yerde gösteri düzenleyen kanun yandaşları ve karşıtları arasındaki tartışma çatışmaya dönüşmeden polis göstericileri dağıttı.

Öncelikle tartışma çıkaran yasanın orijinalinde hangi ifadeler yer alıyor bir bakalım. Kanunun 132. maddesi şöyle diyor: “Kadın kocasının cinsel ilişkiyi istemesi durumunda itaat etmeli ve erkek de eşinin onayı olmadan dört aydan fazla cinsel ilişkiden uzak durmamalıdır.”

Aynı maddenin devamında “erkeğin yolculuk ve hastalık durumları hariç dört günden fazla eşini ihmal edemeyeceğine” de yer veriliyor. Aynı maddenin dördüncü fıkrasında ise “kadının eşinin izni olmaksızın evden dışarı çıkamayacağı ancak zaruret durumunda zaruret giderilene kadar dışarı çıkmasında bir beis olmadığı” zikrediliyor. Bununla birlikte kanunda kadınlara ilişkin bazı iyileştirmeler de göze çarpıyor ve evlilik yaşı kızlar için dokuzdan on altıya çıkarılırken çocukların anne vesayetinde kalma süreleri de uzatılıyor.

Kanunun hazırlanmasında önemli katkısı bulunan Ayetullah Asıf Muhsini yasayı savunarak uluslararası toplumdan Afganistan’ın iç meselesi olan bu konuya karışmamasını istedi. Cihad döneminin önemli isimlerinden olan Muhsini, adalet bakanlığı dâhil hiçbir kurumun yasada değişiklik gerçekleştiremeyeceğini belirtti. Muhsini insan hakları derneklerinin eleştirilerine katılmadığını belirterek yasanın İslam fıkhı temel alınarak hazırlandığını ve kadın haklarının ihlal edilmesinin söz konusu olmadığını söyledi.

Söz konusu kanun ABD Başkanı Obama da olmak üzere çok sayıda batılı yetkili ve insan hakları savunucuları tarafından “çağdışı” ve “hayret verici” olarak nitelendirilmişti.

Yasanının savunucularından Afgan milletvekili Seyyid Hüseyin Belhi de meclisin 133.maddeye “kadının meşru amaçlar için örf miktarı dışarı çıkmasında sakınca olmadığı” ve yine “eşlerin birbirlerini şeriata aykırı işlerden men edebilecekleri” hükümlerini eklediğini belirterek yasanının kadınlara haksızlık etmediğini savundu. Belhi cinsel ilişkiye zorlama hususunda ise evliliğin karşılıklı rızaya dayanan bir anlaşma olduğunu vurgulayarak tarafların evliliğin başlangıcında söz konusu şartlar üzerinde anlaştığını söyledi.

Öte yandan yasayı eleştiren isimlerden Abdulali Muhammedi ise cinsel isteğin yasada yalnızca erkek için gözetildiğini belirterek “oysa kadınlar söz konusu olduğunda bu husus fıtrata aykırı biçimde susularak geçiştiriliyor” şeklinde konuştu. Muhammedi erkek için kanunda belirtilen isteğin kadın için de geçerli olduğunu oysa yasada erkeğe bu tür bir zorunluluk getirilmediğini söylüyor. Muhammedi bu konudaki hadislerin de konuya ilişkin diğer hadislerle ve ayetlerle bir arada ele alınması gerektiğini belirtiyor.

Hakkı Uygur

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: