Neden Hedef Dostum?


 Fazıl Ahmed BURGETAfganistan’ın kuzeyinde büyük bir silahlı birliğe sahip olan  ünlü komutanlardan General Dostum, ülkenin kuzeyindeki Cuzcan kentinde Bayram namazından çıkarken (20 Ocak 2005, Kurban Bayramının ilk günü) bir intihar eylemcisinin yaptığı suikast girişiminden yara almadan kurtuldu. Taliban örgütünün üstlendiği olayda Dostum’un kardeşi Abdulkadir Dostum ile birlikte 20 kişinin yaralandığı ve üç kişinin de hayatını kaybetti.

Ülkenin en güvenli bölgelerinden biri olan Cuzcan’da bu tür intihar eyleminin yapılması sürpriz bir gelişme olarak değerlendirilirken, söz konusu intihar eyleminin, General Dostum’un kalesi konumunda olan Cuzcan’ın Şibirgan kentinde gerçekleşmiş olması bakımından da dikkat çekmektedir. Nisan 1992’de Afganistan’da komünist rejiminin yıkılmasından sonra, iktidara gelen “mücahit” liderler arasında yaşanan çatışmalar ülke genelinde güvenlik sorunun yoğun bir şekilde yaşanmasına sebebiyet vermiştir. Ancak, kuzeydeki Şibirgan kenti ülkenin en güvenli bölgesi olarak bilinmekteydi. Günümüzde Başkent Kabil başta olmak üzere, ülkenin bir çok bölgesi, Taliban tehdidi ve yerel komutanların kendi aralarında yaşanan rekabetlerden dolayı bir güvenlik sorunu ile karşı karşıya kalırken, Şibirgan kenti yine en güvenli bölge olarak dikkat çekmektedir. Ayrıca, son günlerde General Dostum ile merkezi hükümet arasında bir takım soğuklukların yaşandığı da görülmektedir. Bu doğrultuda gerçekleştirilen suikast girişimi için, seçilen bölge kadar zamanlaması da dikkat çekmektedir.

Bilindiği gibi, 9 Ekim 2004’te gerçekleştirilen başkanlık seçiminde cumhurbaşkanı adaylarından biri olan General Dostum, yüzde 10 oranında oy alarak dördüncü en yüksek oy alanlardan biri olmuştur. Devlet Başkanı seçilen Karzai, yüzde 55,4 ile ilk sırayı alırken, yüzde 16,3 oranında oy alan Yunus Kanuni ikinci ve yüzde 11,7 oy alan Muhammed Muhakkik de üçüncü en yüksek oyu almışlardı. Taciklerin en güçlü adayı Yunus Kanuni ve Hazaraların tek adayı Muhammed Muhakkik’e yakın kişiler ile seçimde yüzde 1,1 oranında oy alan Mesude Celal ve diğer bazı adaylara yakın kişilerin Karzai’nin yeni kabinesinde yer almaları ve General Dostum’un dışarıda kalması ile birlikte Dostum’a muhalif olan bazı Özbeklerin (Azam Dadfer ve Nimetullah Şahrani) kabinede yer almış olması, Dostum taraftarlarının merkezi hükümete karşı tepkili olmasına neden olmaktadır. Ayrıca, General Dostum liderliğindeki Cünbüş-i Milli-yi İslamî Afganistan Partisinin resmileşmesinin merkezi yönetim tarafından engellenmeye çalışılması, Dostum taraftarlarının tepkilerini artıran nedenlerden bir kaçıdır.

General Dostum ile Merkezi hükümet arasındaki bu soğukluğa rağmen, neden hala hedefin General Dostum olduğu sorusuna cevap aramak gerekirse; her şeyden önce General Dostum, Taliban ve El Kaide gibi unsurların kuzeye nüfuz etmesini engelleyen en önemli rakiptir. Kuzeydeki genel nüfusun çoğunluğunu çeşitli Türk boyları oluşturmakta ve General Dostum, Türk boyları arasında tek lider olarak kabul edilmektedir. Yukarıda belirtildiği üzere, özellikle yeni kabinenin açıklanmasından sonra bölgedeki Türk Boyları merkezi hükümet ile ABD’ye karşı oldukça tepkilidirler. Nitekim, geçtiğimiz günlerde ABD’nin Kabil Büyükelçisi Zalmay Halilzad, Şibirgan ziyareti sırasında, halkın büyük tepkisi ile karşılaşmıştır. General Dostum, ABD ve merkezi hükümet ile ilişkilerini iyi tutarak daha uzlaşmacı bir politik çizgi içerisinde olup, kendilerine “ihanet edildiğini” iddia eden çevreyi hükümete karşı sakinleştirmektedir. Bu nedenle General Dostum, hedef olarak seçilmiştir. Bu doğrultuda General Dostum’un ortadan kaldırılması, adeta “patlamaya hazır bir bomba” gibi olan Türk boylarını harekete geçirebilir ve merkezi hükümete karşı hasma neden olabilir. Taliban ve El Kaide örgütleri bu ortamdan yararlanarak, bu güne kadar hiçbir faaliyet gösteremedikleri kuzeyde daha ciddi bir faaliyete başlayabilirler. Hatta, dönemin hassasiyeti nedeni ile söz konusu intihar eylemini merkezi hükümetin üzerine atmak sureti ile, General Dostum taraftarlarını kendi taraflarına çekebilirler. Tüm bu nedenlerden dolayı General Dostum hedef haline gelmekte ve bundan sonraki süreçte de hedef olmaya devam edecektir.

Diğer taraftan yerel komutanlar, merkezi hükümetin ülke çapında hakimiyet kurmasını engelleyen tek unsurdurlar. Kuzeyde güçlü bir silahlı birliğe sahip olan ve özellikle Türk boyları arasında ciddi taraftarı bulunan General Dostum’un ortadan kaldırılması, kuzeyde meşruiyet ve hakimiyetini sağlayabilmesi açısından merkezi hükümetin de işine gelmektedir. Bu nedenle, suikast girişimi Taliban örgütünce üstlenmiş olmasına rağmen, bazı çevreler farklı ihtimaller üzerinde de durmaktadırlar. Ancak, General Dostum sonrası yaşanabilecek potansiyel sorunlar göz önünde tutulduğunda, General Dostum’un ortadan kaldırılmasının daha fazla Taliban ve El Kaide gibi terör örgütlerini işine geldiği açıkça anlaşılmaktadır.

Fazıl Ahmet Burget

Reklamlar

Bir Yanıt

  1. çok güzel bir çalisma rahmet,sizi böyle bir yerde görmek beni çok sevindirdi $IMDIYEkadar tanimama sebebim biraz ihtiyarlik olsa gerek biz yakindan tanisiyoruz.sizden ricam imkani varsa TAHHAR dan amirsayip,(kayni degarval),veyahut agayi $ERIFI(malim celal in damadi)irtibati kaybettim,nasil ulasabilirim.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: